Maciej Ziarek
Analityk zagrożeń, Kaspersky Lab Polska

Kaspersky Lab prezentuje raport dotyczący aktywności szkodliwego oprogramowania na terenie Polski w IV kwartale 2009 roku. Analiza dokonana została w oparciu o informacje dostarczone przez system Kaspersky Security Network (KSN).

Podobnie jak raporty miesięczne, tak i ten został podzielony na dwie części. W pierwszej znajduje się zestawienie Top 10 najczęściej infekowanych polskich miast w okresie od lipca do września oraz aktywność szkodników w każdym z województw. Druga cześć raportu składa się z listy Top 20 oprogramowania najczęściej atakującego komputery polskich użytkowników. Dopełnieniem wykresów są tabelki prezentujące różnice w stosunku do ostatniego zestawienia.

Top 10 najczęściej infekowanych polskich miast

Z porównaniu z III kwartałem z zestawienia zniknął Bolesławiec, a na jego miejscu z jednoprocentowym udziałem znalazł się Kraków. W IV kwartale największy wzrost infekcji odnotowała Bydgoszcz, natomiast spadek w stosunku do III kwartału - Lublin, aż o 6 pozycji. Bez większych zmian na liście pozostaje Warszawa oraz Gdańsk, będące odpowiednio na pierwszym i przedostatnim miejscu.

Raporty zawierające wykresy dla poszczególnych miesięcy z IV kwartału są dostępne pod adresami:

• październik: http://www.viruslist.pl/analysis.html?newsid=568
• listopad: http://www.viruslist.pl/analysis.html?newsid=572
• grudzień: http://www.viruslist.pl/analysis.html?newsid=578

Poniższa mapa prezentuje, jaki poziom infekcji miał miejsce w konkretnych województwach. Wszystko zostało sporządzone w oparciu o poniższą legendę, gdzie konkretny kolor odpowiada procentowemu udziałowi województwa w infekcjach w skali kraju. Potwierdza się fakt, że okres świąteczny sprzyja większej liczbie infekcji. W III kwartale 5 województw przekroczyło 5% próg infekcji. W IV kwartale jest ich już 7 (niewiele zabrakło, by było ich 8 - "starało" się o to województwo lubelskie, w którym liczba infekcji wyniosła 4,89%).

• poniżej 5% - kolor żółty
• między 5,01% a 20% - kolor pomarańczowy
• między 20,01% a 30% - kolor czerwony
• powyżej 30% - kolor bordowy

Top 20 najpopularniejszych zagrożeń w Polsce

Druga część raportu składa się z tabeli prezentującej 20 szkodliwych programów, które odpowiadają za największą ilość infekcji polskich komputerów w IV kwartale 2009.

Na liście oprogramowania, które najczęściej infekowało komputery polskich użytkowników pojawiło się wiele nowości. Jedynie nieliczne szkodniki, takie jak Win32.PopMenu.i, który odpowiada za wyświetlanie reklam w przeglądarce i bezpośrednio w systemie użytkownika, czy Win32.Agent.avyh otwierający przeglądarkę Internet Explorer w ukrytym oknie, utrzymały się na liście z dość znaczącymi zmianami w lokacie.

Do największych zmian zaliczyć można pojawienie się w zestawieniu Top 20 rootkitów (TDSS.z oraz TDSS.aa), czyli programów które ukrywają pliki i procesy, czyniąc np. konie trojańskie takie jak Win32.Agent.cxyf niewidocznymi. Szczytowy okres dla większości szkodników z listy przypada na połowę i koniec grudnia, przez co można domniemać, że miały one za zadanie wykradać hasła i dane w okresie świątecznym, kiedy użytkownicy są bardziej skorzy do klikania wszelkich przychodzących linków i otwierania załączników zawierających rzekome e-kartki.